WikiPortallus: Zimbabwe.html

Zimbabwe, Republika Zimbabwe (Republic of Zimbabwe), dawniej Rodezja – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności.

edytuj Ustrój polityczny

Zimbabwe jest republiką i byłym członkiem Wspólnoty Narodów. Według konstytucji z 1980, modyfikowanej 1990, głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany na 6 lat przez parlament. Władza ustawodawcza należy do Izby Zgromadzenia (parlamentu) o kadencji 6-letniej (80% deputowanych z wyborów powszechnych, ponadto 12 członków mianowanych przez prezydenta, 10 wodzów plemiennych i 8 gubernatorów prowincji). Władzę wykonawczą sprawuje rząd powoływany przez prezydenta. Faktycznie dyktatorskie rządy sprawuje od 1980 roku (najpierw jako premier, a od 1987 jako prezydent) Robert Mugabe.

29 marca 2008 w Zimbabwe odbyły się połączone wybory prezydenckie i parlamentarne. Kandydowali w nich Robert Mugabe (byłaby to jego 5. kadencja z rzędu), lider opozycyjnej partii Ruch na rzecz Zmian Demokratycznych Morgan Tsvangirai oraz kandydat niezależny Simba Makoni. Opozycja oraz niezależni obserwatorzy na własną rękę policzyli głosy (korzystając z protokołów wywieszanych na drzwiach lokali wyborczych). Na tej podstawie ogłosili, że Morgan Tsvangirai uzyskał w granicach 48-49% głosów i powinien spotkać się w II rundzie z Mugabe, którego wynik wyniósł 41-43% głosów. Komisja Wyborcza do 2 kwietnia ogłosiła jedynie wyniki z połowy okręgów wskazujące na nieznaczną przewagę opozycji ^[1].

W pierwszej rundzie wyborów 29 marca wygrał kandydat opozycji Morgan Tsvangirai, który uzyskał on 47,9 proc. głosów. Robert Mugabe zdobył 43,2 proc. Druga runda wyborów prezydenckich ma się odbyć 27 czerwca. W tym czasie Robert Mugabe zdecydował się na zakup 3.000.000 sztuk chińskiej amunicji do karabinów AK-47 i 3000 moździeży^[2].

Przed drugą turą wyborów Morgan Tsvangirai w obawie o swe życie przebywał czasowo w RPA, a następnie wobec nasilającej się fali przemocy wobec jego zwolenników - zamordowano około 90 opozycyjnych działaczy - wycofał się z kandydowania.

Druga tura wyborów odbyła się 28 czerwca 2008. Według oficjalnych wyników Robert Mugabe "zdobył" 85,51% głosów i pozostał prezydentem na kolejną kadencję. Liczenie głosów po pierwszej turze wyborów zajęło cztery miesiące, po drugiej 48 godzin. Wybory opozycja nazwała "farsą", a wspólnota międzynarodowa uznała je za nielegalne^[3].

W efekcie sytuacji politycznej w Zimbabwe Unia Europejska wprowadziła sankcje polityczne polegające na zamrożeniu aktywów i zakazu wjazdu na teren Unii. 22.07.2008 do listy 131 Zimbabweńczyków, dotychczas objętych zakazem wjazdu do UE i zamrożeniem aktywów, dodano 37 kolejnych nazwisk i cztery firmy^[4]

edytuj Historia

Tereny obecnego Zimbabwe były zasiedlone już w odległej przeszłości przez najstarszych mieszkańców pd. Afryki — Buszmenów, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I tysiącleciu p.n.e.

Od VIII w. napływ ludów Bantu, które podbiły miejscowych rolników, a Buszmenów zepchnęły na pd. i stworzyły w X w. Wielkie Zimbabwe.

Od XV w. w składzie imperium Monomotapa, które osiągnęło rozkwit w XV–XVI w., a rozpadło się 1693 po najeździe ludu Rozwi.

W XVIII w. Rozwi stworzyli silne państwo plemienne i kontynuowali tradycje Wielkiego Zimbabwe.

W 1890 nastąpił podbój terenów dzisiejszego Zimbabwe przez Wielką Brytanię. Tereny te odzyskały niepodległość w 1965. Jako Rodezja, w roku 1980 nastąpiło proklamowanie niepodległego Zimbabwe.

edytuj Gospodarka

W okresie kolonializmu i późniejszych rządów Europejczyków jeden z najlepiej rozwiniętych gospodarczo krajów Afryki.

Od początków rządów Roberta Mugabe rozpoczął się proces przymusowego odbierania ziemi białym farmerom i zmuszania ich do emigracji co spowodowało całkowite załamanie gospodarki. 7 lipca 2007 minister handlu Obert Mpofu na polecenie prezydenta Roberta Mugabe nakazał właścicielom sklepów, bazarowych kramów oraz fabryk obniżkę cen towarów o połowę pod sankcją karną. Wywołał w ten sposób zamieszki ludności szturmującej punkty handlowe, w efekcie których zdemolowano wiele placówek handlowych i rozkradziono towar. Aresztowano około 1500 opornych kupców, wielu udało się "na urlop" do krajów ościennych, zamykając sklepy.

edytuj Hiperinflacja w Zimbabwe

Inflacja na koniec roku 2007 przekroczyła 100 tys. procent w skali rocznej. W czerwcu 2008 roku inflacja osiągnęła 9 milionów procent^[5].

W początkach 2008 roku w Zimbabwe odnotowano najwyższą na świecie hiperinflację sięgającą według oficjalnych danych nawet 5 tysięcy procent, a według niezależnych ekspertów nawet 20 tysięcy w skali miesięcznej.

W maju 2008 wprowadzono do obiegu banknot o nominale 500.000.000 dolarów zimbabwańskich oraz specjalne czeki rolne o nominałach 5, 25 oraz 50 miliardów dolarów zimbabwańskch. W pierwszych dniach lipca 2008 1 złoty polski był wart 8 miliardów dolarów zimbabwańskich.

W połowie lipca 2008 roku w Zimbabwe wyemitowano banknot o nominale 100.000.000.000 dolarów (słownie sto miliardów dolarów). Inflacja według Centralnego Banku Zimbabwe wynosiła 2,2 miliona procent, co czyni ją najwyższą na świecie. Ze względów informatycznych olbrzymia liczba zer uniemożliwia korzystanie z bankomatów, które nie zostały zaprogramowane do obsługi takich kwot ^[6]

Bank Centralny Zimbabwe jest podporządkowany prezydentowi kraju. Prezesem Banku Centralnego Zimbabwe jest Gideon Gono. Przypisywane są mu poglądy przeczące zasadzie niezależności Banku Centralnego od władzy wykonawczej, między innymi wypowiedź: - Kto twierdzi, że prezes banku powinien sprzeciwiać się głowie państwa, sprzeciwia się zasadom kazań Jezusa Chrystusa. Kluczową ideą nauk Chrystusa była lojalność.^[7]

30 lipca 2008 dyrektor Banku Centralnego Zimbabwe Gideon Gideon Gono ogłosił, że aby ograniczyć skutki hiperinflacji od 1 sierpnia przeprowadzona zostanie denominacja dolara Zimbabwe w proporcji 10000000000:1.

Przypisy