Zespół jelita drażliwego.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

 Zespół drażliwego jelita
colon irritabile
ICD-10
K58

Zespół jelita drażliwego (zespół jelita nadwrażliwego; ang. Irritable Bowel Syndrome w skrócie IBS) - przewlekłe schorzenie o charakterze czynnościowym (trwające przez co najmniej trzy miesiące) charakteryzujące się bólami brzucha i zaburzeniami rytmu wypróżnień nieuwarunkowane zmianami organicznymi lub biochemicznymi.

Zespół ten został dokładnie opisany przez Oslera w 1892 roku i był przez niego nazwany jako mucous colitis.

Spis treści

edytuj Epidemiologia

Gastroenterolodzy zgodnie stwierdzają, że zaburzenia czynnościowe układu pokarmowego należą do najczęstszych schorzeń w ich specjalności (do 50% zgłaszających się na leczenie). IBS występuje u ok. 10-20% dorosłych ludzi, 2/3 z tej liczby to kobiety. Choroba zaczyna się przeważnie w wieku 30-40 lat.

Duża liczba pacjentów mimo dokuczliwości objawów wywołanych czynnościowymi zaburzeniami przewodu pokarmowego do lekarza nie zgłasza (tylko 10% osób szuka pomocy u lekarza).

edytuj Patofizjologia

Pierwotna przyczyna nie jest znana. Czynniki patofizjologiczne, które mogą mieć wpływ na wystąpienie choroby to:

  • zaburzenia czucia trzewnego i funkcji motorycznej jelit co potwierdzają badania:
  • zmiany w sferze psychicznej (u 70-90 % pacjentów chorych na IBS występują zaburzenia osobowości, niepokój lub depresja)
  • spożywanie pokarmów ubogoresztkowych
  • przebycie infekcji jelitowej (np. czerwonki) - u osób tych stwierdzono zwiększenie liczby komórek endokrynnych jelit i zawartości w nich serotoniny
  • rola mózgu jest nie do końca wyjaśniona - nowe badania wykazują zmiany aktywności w obszarach kory mózgowej odpowiedzialnych za odczuwanie bólu.

edytuj Objawy

Sytuacje stresowe wyzwalają objawy, do których najczęściej należą:

  • ostre, skurczowe, nękające bóle brzucha (zazwyczaj podbrzusza i lewego dołu biodrowego). Prawie nigdy nie budzą w nocy. Nasilają się po posiłkach. Mogą towarzyszyć biegunkom. Ulgę przynosi wypróżnienie lub oddanie gazów.
  • biegunka - stolce mogą być wodniste lub półpłynne ale rzadko dochodzi do zwiększenia ich objętości. Zazwyczaj występuje po posiłkach, stresie psychicznym i w godzinach rannych.
  • zaparcie - u chorych bez biegunki. Częstotliwość wypróżnień jest zmniejszona, stolec oddawany jest z wysiłkiem. Po oddaniu stolca często uczucie niepełnego wypróżnienia.
  • wzdęcie brzucha
  • domieszka śluzu w kale
  • odbijanie i gazy
  • nudności i wymioty
  • zgaga
  • bóle głowy
  • uczucie zmęczenia
  • zaburzenia miesiączkowania
  • częstomocz
  • "przelewania w brzuchu"

Badanie przedmiotowe nie wykazuje odchyleń od normy.

edytuj Postacie

  • biegunkowa
  • zaparciowa
  • mieszana

edytuj Objawy niepokojące

Wszystkie powyższe objawy mogą wskazywać na przyczynę organiczną dolegliwości.

edytuj Diagnostyka

Celem postępowania diagnostycznego jest wykluczenie organicznej przyczyny dolegliwości.

Zestaw zalecanych badań diagnostycznych:

Ponadto, w zależności od sytuacji:

edytuj Rozpoznanie

Zespół jelita drażliwego rozpoznaje się na podstawie objawów i wykluczenia chorób organicznych.

edytuj Kryteria Rzymskie II

IBS należy rozpoznać, gdy w ciągu ostatnich 12 miesięcy co najmniej przez 12 tygodni (niekoniecznie kolejnych) występował dyskomfort lub ból brzucha, który miał co najmniej 2 z następujących 3 cech:

  • ustępował po wypróżnieniu
  • jego pojawienie wiązało się ze zmianami częstości wypróżnień
  • jego pojawienie wiązało się ze zmianami wyglądu stolca

edytuj Różnicowanie między postacią biegunkową a zaparciową

  1. mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu
  2. więcej niż 3 wypróżnienia w ciągu dnia
  3. twardy lub "bobkowaty" stolec
  4. papkowaty lub wodnisty stolec
  5. duży wysiłek towarzyszący defekacji
  6. parcie na stolec

2, 4, 6 - biegunkowy typ choroby
1, 3, 5 - zaparciowy typ choroby

edytuj Diagnostyka różnicowa

IBS należy różnicować z:

edytuj Leczenie

Nie ma sposobu trwałego wyleczenia z zaburzeń, postępowanie lecznicze ma tylko na celu złagodzenie objawów chorobowych.

  • unikanie stresów
  • odpowiednia dieta - pokarm powinien być urozmaicony i bogaty we włókna roślinne. U pacjentów z biegunką i bólem brzucha dobry efekt przynosi spożywanie otrębów. Zamiast otrąb chorzy mogą przyjmować środki pęczniejące typu metacelulozy. Należy unikać potraw zawierających dużo węglowodanów, oraz wzdymających: fasoli, kapusty, brukselki. Zaleca się unikanie picia kawy i alkoholu.
  • środki farmakologiczne - pełnią funkcję wspomagającą. W postaci bólowo-zaparciowej można stosować: środki antycholinergiczne (bromek oksyfenonium), drotawerynę, mebewerynę lub trimebutynę. W postaci biegunkowej można stosować: difenoksylat, loperamid, cholestyraminę. Przy wzdęciach: symetykon, dimetykon. Przy ciężkiej depresji z chudnięciem i bezsennością - amitryptylina. Chorzy z niepokojem - anksjolityki, ale dłuższa kuracja jest niewskazana.
  • ostatnie doniesienia wskazują na korzystny wpływ melatoniny w dawce 3 mg przed spaniem [1]

edytuj Rokowanie

U większości chorych objawy nawracają. Choroba ma jednak łagodny przebieg i nigdy nie prowadzi do wyniszczenia.

edytuj Bibliografia

  • "Interna" pod redakcją prof. dr hab. med. Włodzimierza Januszewicza i prof. dr hab. med. Franciszka Kokota ISBN 83-200-2871-X
  • "Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. med. Andrzeja Szczeklika ISBN 83-7430-031-0
  • "Medycyna wewnętrzna" Gerd Herold i współautorzy ISBN 83-200-3322-5
  • "Lu WZ. Gwee KA. Moochhalla S. Ho KY. Melatonin improves bowel symptoms in female patients with irritable bowel syndrome: a double-blind placebo-controlled study.Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 22(10):927-34, 2005 Nov 15.

edytuj Przypisy

  1. ↑ http://www.termedia.pl/magazine.php?magazine_id=8&article_id=4163&magazine_subpage=FULL_TEXT
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.