Wojna siedmiotygodniowa.html

Wojna siedmiotygodniowa

Bitwa pod Sadową (Königgrätz)

Data

16 czerwca – 23 sierpnia 1866

Miejsce

Niemcy, Czechy, Włochy, Morze Adriatyckie

Wynik

zwycięstwo wojsk prusko-włoskich

Przyczyna

spór o przewodnictwo w Związku Niemieckim, konflikt o Szlezwik i Holsztyn

Strony konfliktu
Królestwo Prus Królestwo Włoch oraz kilka innych państw-członków Związku Niemieckiego	Cesarstwo Austriackie Królestwo Saksonii Królestwo Hanoweru Królestwo Bawarii oraz kilka innych państw-członków Związku Niemieckiego
Dowódcy
Helmuth von Moltke Albrecht von Roon	Ludwig von Benedek
Siły
417 000 Prusaków 243 000 Włochów 44 000 żołnierzy z krajów niemieckich	507 000 Austriaków i ich sojuszników
Straty
ok. 37 000 zabitych i rannych żołnierzy pruskich i ich sojuszników	ok. 20 000 zabitych i rannych

Wojna siedmiotygodniowa
Custoza – Podol – Vysokov – Trautenau – Langensalza – Münchengrätz – Burkersdorf – Skalice – Jičín – Sadowa – Lissa

Między Prusami a Austrią od dawna trwała rywalizacja o przewodnictwo w Związku Niemieckim. Od 1862 roku funkcje premiera Królestwa Prus pełnił Otto von Bismarck, dążący do zjednoczenia Niemiec pod przewodnictwem pruskim. Po wojnie z Danią, w której Austria zyskała oddalone od jej granic Księstwo Holsztynu (a Prusy Księstwo Szlezwiku) wykorzystał zatarg prusko-austriacki o nie i w roku 1866 rozpoczął działania wojenne (choć pierwszy krok należał do Austrii, bo na jej żądanie Bundestag powołując się na artykuł 19. Aktu Związkowego Kongresu Wiedeńskiego o "ochronie wewnętrznego bezpieczeństwa Niemiec i zagrożonych praw jego członków" uchwalił 11 kwietnia 1866 mobilizację związkowych sił zbrojnych, oczywiście poza oddziałami pruskimi). Wcześniej dzięki odpowiednim układom i działaniom dyplomacji zapewnił sobie neutralność Rosji i Francji oraz wsparcie Włoch, którym obiecał pomoc w uzyskaniu Wenecji.

Wojnę rozpoczęły działania pruskie przeciwko kontyngentom wojskowym kolejnych państw Związku Niemieckiego. Na początku czerwca 1866 roku wojska pruskie wkroczyły do administrowanego przez Austrię Holsztyna W następnej kolejności na froncie południowym wojska sprzymierzonych z Prusami świeżo zjednoczonych Włoch doznały porażki w bitwie pod Custozą 24 czerwca. Główne i decydujące działania prowadzone były jednak przez armie pruskie w Czechach. Do decydującej bitwy doszło 3 lipca pod Sadową w pobliżu Hradec Králové (znana też jako bitwa pod Königgrätz – Prusacy nacierali spod wsi Sadova przez nurt Bystrzycy, Austriacy oparli swoje ugrupowanie o linię następnej rzeki – Łaby i stojącą nad nią fortecę Königgrätz) w należących wówczas do Austrii Czechach. Wojska austriackie pod wodzą generała Ludwiga von Benedeka zostały rozbite przez Prusaków. W schyłkowej fazie konfliktu doszło jeszcze 20 lipca do morskiej bitwy pod Lissą, w której flota austriacka zwyciężyła flotę włoską. Nie miało to jednak większego znaczenia, bo 24 lipca cesarz Franciszek Józef skapitulował.

Wojna zakończyła się pokojem w Pradze podpisanym 23 sierpnia 1866, na mocy którego Prusy przejęły Holsztyn wraz z ostatecznym włączeniem Szlezwiku, który od 1864 roku znajdował się pod administracją pruską. Ponadto, Prusy anektowały niektóre państwa niemieckie, które wystąpiły przeciwko nim. Były to: Królestwo Hanoweru, Księstwo Nassau, Elektorat Hesji i Wolne Miasto Frankfurt. W wyniku tych zmian granic terytorium państwa pruskiego stanowiło teraz zwartą, geograficzną całość. Dzięki staraniom Bismarcka sojusznicze Włochy uzyskały – Wenecję. Najważniejszym skutkiem wojny było jednak wycofanie się Austrii z polityki niemieckiej (rozwiązanie Związku Niemieckiego i utworzenie Związku Północnoniemieckiego), co umożliwiło zjednoczenie Niemiec pod przewodnictwem Prus.

Szczegółowe kalendarium bitew:

bitwa pod Custozą (24 czerwca 1866)
bitwa pod Podolem (26 czerwca 1866)
bitwa pod Vysokovem (27 czerwca 1866)
bitwa pod Trautenau (27 czerwca 1866)
bitwa pod Langensalza (27 czerwca 1866)
bitwa pod Münchengrätz (28 czerwca 1866)
bitwa pod Burkersdorfem (28 czerwca 1866)
bitwa pod Skalicami (28 czerwca 1866)
Bitwa pod Jičínem (29 czerwca 1866)
bitwa pod Sadovą (3 lipca 1866)
bitwa pod Lissą (20 lipca 1866)

edytuj Bibliografia

Dzieszyński R., Sadowa 1866, Bellona, Warszawa 2007.
Toporek M., Historia powszechna,MOW, Kraków 1992.