Wincenty Witos.html



Wincenty Witos
Data i miejsce urodzenia	21 stycznia 1874 Wierzchosławice, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci	31 października 1945 Kraków, Polska
Premier Polski
Okres urzędowania	od 24 lipca 1920 do 13 września 1921
Przynależność polityczna	PSL "Piast"
Poprzednik	Władysław Grabski
Następca	Antoni Ponikowski
Premier Polski
Przynależność polityczna	PSL "Piast"
Okres urzędowania	od 28 maja 1923 do 14 grudnia 1923
Poprzednik	Władysław Sikorski
Następca	Władysław Grabski
Premier Polski
Przynależność polityczna	PSL "Piast"
Okres urzędowania	od 10 maja 1926 do 14 maja 1926
Poprzednik	Aleksander Skrzyński
Następca	Kazimierz Bartel

Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach k. Tarnowa, zmarł 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego.

Wincenty Witos – rysunek opublikowany na łamach "Rozwoju" (4 listopada 1931 r.)

List gończy za Witosem i współtowarzyszami z 1933 r.

Od 1895 roku działał w galicyjskim Stronnictwie Ludowym. Od roku 1913 w wyniku rozłamu w Stronictwie ludowym został przywódcą partii politycznej Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast. W latach 1908-1914 poseł na Sejm Galicyjski, 1911-1918 poseł do austriackiej Rady Państwa w Wiedniu.

W 1918 stał na czele Polskiej Komisji Likwidacyjnej. Poseł na Sejm RP w latach 1920-1930. Piastował urząd premiera w latach 1920-1921 (rząd Obrony Narodowej), 1923 i 1926 (rządy koalicji Chjeno-Piasta). Pozbawiony urzędu premiera w wyniku przewrotu majowego (12 maja 1926). W latach 1929-1930 jeden z przywódców Centrolewu. Był współzałożycielem (1931) i pełnił funkcję prezesa Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego.

Aresztowany w nocy z 9/10 września 1930. Przetrzymywany był w areszcie wojskowym w twierdzy brzeskiej i areszcie śledczym w Grójcu, skąd 27 listopada został wypuszczony na wolność za kaucją. W przygotowywanym procesie miał odpowiadać z wolnej stopy.

Po skazaniu go w procesie brzeskim przebywał w latach 1933-1939 na emigracji w Czechosłowacji. W marcu 1939 powrócił do kraju, we wrześniu 1939 uwięziony przez Niemców i nakłaniany do utworzenia rządu kolaboracyjnego, odrzucił propozycję. Zwolniony z więzienia w 1941, przebywał w areszcie domowym pod stałym nadzorem gestapo.

W roku 1945 powołano go na wiceprzewodniczącego Krajowej Rady Narodowej, nie podjął obowiązków. Nie skorzystał także z zaproszenia do wzięcia udziału w rozmowach moskiewskich w sprawie utworzenia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Od sierpnia 1945 prezes PSL. Wincenty Witos zmarł o 6:30 w środę 31 października 1945 w Krakowie.

Autor wspomnień: Moje wspomnienia i Moja tułaczka.

Ostatnią Wigilię Bożego Narodzenia Witos spędził w Piotrkowie Trybunalskim przy Placu Czarnieckiego 8 u Franciszka Świerzyńskiego i jego rodziny.

Odznaczony w roku 1921 Orderem Orła Białego. Odznaczenie utracił w konsekwencji wyroku sądowego w procesie brzeskim. Zostało mu ono przywrócone w związku z amnestią, na mocy dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Władysława Raczkiewicza z dnia 31 października 1939 r.

edytuj Zobacz też

• Pierwszy rząd Wincentego Witosa
• Drugi rząd Wincentego Witosa
• Trzeci rząd Wincentego Witosa

Radzymin, obelisk ku pamięci wizyty Wincentego Witosa w okopach w roku 1920.

Pomnik Wincentego Witosa w Warszawie.

Leśna Podlaska. Pomnik Wincentego Witosa – patrona miejscowego Zaspołu Szkół Rolniczych.

p • d • e

Rząd Jędrzeja Moraczewskiego

W dniu zaprzysiężenia	Jędrzej Moraczewski • Tomasz Arciszewski • Władysław Byrka • Witold Chodźko • Medard Downarowicz • Jerzy Iwanowski • Andrzej Kędzior • Marian Malinowski• Antoni Mińkiewicz • Tomasz Nocznicki• Józef Piłsudski • Ksawery Prauss• Leon Supiński • Stanisław Thugutt • Leon Wasilewski • Wincenty Witos • Franciszek Wojda • Bronisław Ziemięcki
Późniejsi członkowie rządu	Witold Chodźko p.o. • Józef Pruchnik • Stanisław Stączek • Błażej Stolarski • Franciszek Wójcik • Jan Wroczyński

 

p • d • e

Pierwszy rząd Wincentego Witosa

W dniu zaprzysiężenia	Wincenty Witos • Kazimierz Bartel • Witold Chodźko • Wiesław Chrzanowski • Ignacy Daszyński • Władysław Grabski • Jan Heurich p.o. • Władysław Kucharski • Józef Leśniewski • Gabriel Narutowicz • Stanisław Nowodworski • Edward Pepłowski • Juliusz Poniatowski • Maciej Rataj • Eustachy Sapieha • Leopold Skulski • Władysław Stesłowicz • Stanisław Śliwiński
Późniejsi członkowie rządu	Ludwik Darowski • Jan Dąbski p.o. • Bolesław Grodziecki • Władysław Leon Grzędzielski • Jan Stanisław Jankowski • Zygmunt Jasiński • Jan Michalski • Stefan Przanowski • Władysław Raczkiewicz • Józef Raczyński • Konstanty Skirmunt • Bronisław Sobolewski • Kazimierz Sosnkowski • Jan Kanty Steczkowski • Jan Stefan Stoiński • Juliusz Trzciński • Ignacy Weinfeld p.o.

 

p • d • e

Drugi rząd Wincentego Witosa

W dniu zaprzysiężenia	Wincenty Witos • Stanisław Głąbiński • Jerzy Bujalski p.o. • Ludwik Darowski • Jerzy Gościcki • Władysław Grabski • Leon Karliński • Władysław Kiernik • Władysław Kucharski • Jan Łopuszański • Jan Moszczyński • Stanisław Nowodworski • Aleksander Osiński p.o. • Marian Seyda
Późniejsi członkowie rządu	Alfred Chłapowski • Roman Dmowski • Stanisław Grabski • Wojciech Korfanty • Hubert Linde • Andrzej Nosowicz • Stanisław Osiecki • Stefan Smólski p.o. • Stanisław Szeptycki • Marian Szydłowski

 

p • d • e

Trzeci rząd Wincentego Witosa

W dniu zaprzysiężenia

Wincenty Witos • Adam Chądzyński • Kajetan Dzierżykraj-Morawski • Stanisław Grabski • Jan Stanisław Jankowski p.o. • Władysław Kiernik • Stanisław Osiecki • Stefan Piechocki • Józef Radwan p.o. • Mieczysław Rybczyński p.o. • Stefan Smólski • Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski • Jerzy Zdziechowski