Standardowy język mandaryński.html

Standardowy język mandaryński, nazywany często językiem mandaryńskim lub standardowym językiem chińskim jest oficjalnym standardem mówionego języka chińskiego, używanym jako język urzędowy w Chińskiej Republice Ludowej, Republice Chińskiej, jednym z czterech oficjalnych języków Singapuru, a także jednym z sześciu oficjalnych języków Organizacji Narodów Zjednoczonych. Faktycznie jest tylko jednym z języków mandaryńskich. Oparty jest, ale nie tożsamy, na dialekcie pekińskim. W poszczególnych państwach język ten nosi różne nazwy: w ChRL jest nazywany putonghua (chiń. trad. 普通話, uproszcz. 普通话, pinyin: pǔtōnghuà – "mowa powszechna"), na Tajwanie – guoyu (chin. trad. 國語, uproszcz. 国语, pinyin: guóyǔ – "język państwowy"), w Singapurze – huayu (chiń. trad. 華語, uproszcz. 华语, huáyǔ – "język chiński").

Standardowy język mandaryński wykształcił się w cesarskich Chinach jako lingua franca biurokracji. Stąd też pochodzi określenie "mandaryński", będące tłumaczeniem chińskiego terminu 官話 guānhuà – "mowa urzędników", czyli mandarynów, jak dawniej nazywano na Zachodzie urzędników chińskich (we współczesnej chińszczyźnie guanhua oznacza jednak zbiorczo wszystkie języki mandaryńskie, a nie język standardowy). W naturalny sposób dialekt stolicy – od czasów dynastii Ming był nią Pekin – był traktowany jako wzór do naśladowania, jednak do języka standardowego nie przeniknęły niektóre jego szczególne cechy (np. intensywna rotyzacja).

edytuj Fonetyka

Oto tabela spółgłosek występujących w języku mandaryńskim

	Dwuwargowe		Wargowo -zębowe	Dziąsłowe		Cerebralne		Dziąsłowo -podniebienne		Miękko- podniebienne
Spółgłoski zwarte	p	pʰ		t	tʰ					k	kʰ
Spółgłoski nosowe	m			n
Spółgłoski szczelinowe			f	s		ʂ	(ʐ)¹	ɕ		x
Spółgłoski zwarto-szczelinowe				ʦ	ʦʰ	ʈʂ	ʈʂʰ	tɕ	tɕʰ
Spółgłoski boczne				l
Półsamogłoski	w					ɻ¹		j

¹: Według niektórych lingwistów jest to dźwięczna spółgłoska szczelinowa ʐ

W języku mandaryńskim występują następujące samogłoski:

/a/ (z alofonem ɑ), /e/ (z alofonem ɛ), /o/ (z alofonem ɔ), /ə/ (z alofonem ɤ), /ɨ/ (z alofonami z̩ i ʐ̩), /i/, /u/ ( z alofonem ʊ) i /y/.

W języku mandaryńskim istnieją 4 tony:

wysoki (陰平/阴平/yīnpíng) – kontur 55
wznoszący (陽平/阳平/ yángpíng) – kontur 35
opadająco-wznoszący (上聲/上声/ shǎngshēng) – kontur 21
opadający (去聲/去声/ qùshēng) – kontur 51

edytuj Podstawowe zwroty

Nǐ hǎo – Witaj
Wǒ jiào [tu wstawić swoje imię] – Nazywam się [tu wstawić swoje imię]
Nǐ jiào shénme míngzi? – Jak się nazywasz?

edytuj Zobacz też

Zobacz publikację na Wikibooks:
Chiński

p • d • e

Języki chińsko-tybetańskie

Języki/dialekty chińskie (sinickie): starochiński • średniochiński • klasyczny chiński • standardowy mandaryński • mandaryński • dialekt pekiński • wu • min (minbei, minnan) • hakka • xiang • gan • yue (kantoński) • hui • jin • ping

Języki tybeto-birmańskie: birmański • bodo • dzongka • manipuri • newarski • sharchopkha • tangucki • tybetański