Piasek.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
.jpg)
Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych. Wielkość ziaren od 0,0625 do 2 mm, waga ok. 1,5-1,6 t/m3. Pod względem składu mineralnego wyróżnia się piaski:
- kwarcowe (główny składnik: kwarc SiO2)
- wulkaniczne (główny składnik: pyły i popioły wulkaniczne, okruchy szkliwa, zwietrzały bazalt)
- wapienne lub węglanowe (główny składnik: kalcyt, rzadziej aragonit CaCO3)
- polimineralne (różne minerały, np. produkty wietrzenia innych skał)
Oprócz tego w piaskach znajdować się mogą domieszki miki (łyszczyków), chlorytów, glaukonitu, węgla, substancji humusowych itp.
W zależności od rodzaju czynnika transportującego i obrabiającego materiał skalny rozróżnia się piaski:
- morskie
- rzeczne
- fluwioglacjalne (polodowcowe)
- eoliczne (tworzone przez wiatry)
Pod wpływem procesów diagenezy i lityfikacji piasek może przejść w skałę osadową zwięzłą, nazywaną piaskowcem.
Piaski są najczęściej występującą luźną skałą osadową. Wraz z innymi składnikami tworzą gleby. Pod wpływem oddziaływania wody i wiatru piasek tworzy formy akumulacyjne takie jak wydmy, wały piaszczyste, rewy, odsypy boczne, łachy, zmarszczki, antydiuny, fale piaszczyste, wstęgi piaszczyste i inne.
Piasek do celów gospodarczych jest wydobywany metodą odkrywkową w kopalniach zwanych piaskowniami.
Wykorzystywany jest m.in. do wyrobu szkła, a w budownictwie jako dodatek do betonu.
