Papier.html

Papier (łac. papyros) - cienki, płaski, jednowarstwowy materiał o gramaturze 28-200 g/m², wytwarzany poprzez sprasowanie włókien - bezładnie ułożonych i poplątanych. Używane są zwykle włókna naturalne, stanowiące komórki o kształcie wydłużonym - głównie celulozowe. Najpopularniejszym ich źródłem jest pulpa drzewna, przygotowywana z miękkiego drewna, jak sosnowe. Inny popularny materiał to bawełna. Oprócz włókien w skład papieru wchodzą najczęściej substancje klejące, wypełniające i barwiące. Papier jest formowany w kształt arkusza lub wstęgi.

edytuj Historia papieru

Papier w formie podobnej do używanej obecnie został według chińskich kronik wynaleziony w Chinach przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Ts'ai Lun (inna transkrypcja Cai Lun), około 105 r. n.e. Kancelista eksperymentował z korą drzew, jedwabiem, a nawet sieciami rybackimi, aż trafił na właściwą metodę (papier czerpany) z użyciem szmat jedwabnych i lnianych. Cesarz He Di w uznaniu doniosłości wynalazku podniósł go do godności ministra rolnictwa.

Wyniki badań archeologicznych pokazują jednak, że papier był już znany wcześniej, co najmniej w 8 roku p.n.e.. Z tego roku pochodzi skrawek papieru z 20 chińskimi znakami odnaleziony w Nefrytowej Bramie, granicznej strażnicy jedwabnego szlaku. Być może papier jest jeszcze starszy, jego niezapisane skrawki były znajdowane w stanowiskach pochodzących prawdopodobnie z II wieku p.n.e., jednak to datowanie jest niepewne. Prawdopodobnie zatem Ts'ai Lun wynalazł tylko metodę masowej produkcji papieru.

Po bitwie nad rzeką Tałas w 751 r. Arabowie wzięli do niewoli chińskich papierników i w ten sposób na ziemiach arabskich papier upowszechnił się.

W Europie papier upowszechniał się z trudem, nadal przedkładano pergamin jako materiał piśmienny. W XII w. początkowo w Hiszpanii, a potem też we Włoszech powstały pierwsze europejskie papiernie. Stopniowo technika produkcji papieru zaczęła się rozprzestrzeniać na inne kraje Europy. Pierwszy młyn papierniczy na terenie Polski zbudowano w roku 1491 we wsi Prądnik Czerwony (aktualnie Dzielnicy III Prądnik Czerwony w Krakowie), natomiast w roku 1546 król Polski Zygmunt I Stary wydaje pierwszy zbiór przepisów dotyczących produkcji papieru (Postanowienia rzemiosła papierniczego)^[1].

W XIV w., na skutek epidemii czarnej śmierci, znacznie wzrosła w Europie ilość dostępnego surowca do produkcji papieru - tkanin z odzieży zmarłych na dżumę - co znacznie wpłynęło na rozwój tej branży. Jednak w Europie zaczęło brakować szmat i w latach 40. XIX w. Friedrich Gottlob Keller uzyskał ścier drzewny. W następnych dziesięcioleciach opracowano metodę pozyskiwania z nich masy celulozowej. Pomysł produkcji masy włóknistej z drewna wywodzi się od francuskiego fizyka i przyrodnika, członka AN, René Antoine Ferchault de Réaumur (1683-1757), który opisał papierowe gniazda os, budowane z wykorzystaniem masy drzewnej.

Na ziemiach polskich pierwsza papiernia powstała w Gdańsku w II poł. XV w., a już z początkiem XVII w. w Polsce działało ich ponad 40. Wytwarzano w nich papier ze szmat lnianych i włókien roślinnych.

edytuj Produkcja papieru

Poniżej przedstawiono proces produkcji niepowlekanego papieru bezdrzewnego w jednej z papierni produkującej papier graficzny:

Celuloza długowłóknista uzyskiwana jest z drzew iglastych, a krótkowłóknista z drzew liściastych; następnie jest rozwłókniana przy udziale wody.
Celulozowa zawiesina jest przepompowywana do młynów i mielona.
Do masy włóknistej dodaje się węglan wapnia (kreda), skrobię, klej i środki wspomagające.
Masa papiernicza przedostaje się na stół sitowy, gdzie następuje wstępne uformowanie wstęgi i odsączenie wody.
W prasach pod naciskiem następuje kolejne usuwanie wody.
Powierzchniowe zaklejanie, ewentualne powlekanie papieru.
Ponowne suszenie.
Nawijanie papieru na duże role (tambory).
Cięcie rol na mniejsze, zgodne z potrzebami klientów.

edytuj Papier - nazewnictwo

WF - papier bezdrzewny, podłoże bezdrzewne (wood-free paper)

papier gazetowy standardowy (standard newsprint)
papier gazetowy ulepszony (improved newsprint)
S.C. B, S.C. A, S.C. A+ - papiery superkalandrowane, niepowlekane, na bazie ścieru drzewnego (super calandered, uncoated, mechanical paper)
MF - papier maszynowo wykańczany, niepowlekany (machine finished, mechanical uncoated paper)
LWU - papier niskogramaturowy niepowlekany (light weight uncoated paper)
MFC - papier maszynowo wykańczany (machine finished coated)
FCO - papier powlekany cienką warstewką mieszanki powlekającej (film coated paper)
LWC - papier niskogramaturowy powlekany (light weight coated)
ULWC - papier LWC o niskiej gramaturze (ultra light weight coated)
MWC - papier średniogramaturowy powlekany (medium weight coated)
HWC - papier wysokogramaturowy powlekany (high weight coated)

edytuj Rodzaje papieru

edytuj Podział papieru jako nośnika informacji

Włókna papieru

edytuj Rodzaje papierów drukowych(poligrafia)

edytuj Podział papieru ze względu na jego strukturę

edytuj Wyroby papierowe mające w nazwie "papier"

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o papierze

edytuj Przypisy

↑ Praca zbiorowa, 2005, Wielka Historia Świata, t.4, Polskie Media Amer.Com, str. 214, ISBN 83-7425-029-1.