Orunia.html



Ten artykuł dotyczy osiedla w Gdańsku. Zobacz też: Orunia-Św. Wojciech-Lipce - dzielnica, w której znajduje się osiedle Orunia.

Herb Oruni

Orunia (kaszb. Òruniô, niem. Ohra, inne warianty nazewnicze: Oruń, Orania, Orana, Ore) - osiedle mieszkaniowo-przemysłowe w Gdańsku, część dzielnicy Orunia-Św. Wojciech-Lipce. Orunia ciągnie się wzdłuż Traktu św. Wojciecha, trasy wylotowej z Gdańska, części głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta i drogi krajowej nr 1E75 . Wzdłuż traktu znajdują się hotele, sklepy, stacje benzynowe i hurtownie. Główną zabudowę dzielnicy stanowią budynki sprzed II wojny światowej. Ciąg uliczny Traktu jest nazywany również Orunią Dolną.

edytuj Położenie

Osiedle leży na nizinnym obszarze Żuław Gdańskich nad Radunią, Motławą i nad Kanałem Raduni.

edytuj Zasięg terytorialny

W skład Oruni wchodzą mniejsze jednostki administracyjne:

• Dolnik
• Mniszki
• Orunia nad Motławą
• Orunia nad Radunią
• Ptaszniki

edytuj Historia

Jako wieś, była wzmiankowana już ok. XII wieku. Za panowania krzyżackiego, przez terytorium dzielnic, Św. Wojciech, Lipce i Orunię został przekopany kanał Nowej Raduni który miał dostarczać wodę Gdańskowi. Wzdłuż kanału powstawały młyny i śluzy dzięki którym Orunia zaczęła się wzbogacać.

W XVII wieku na terenie dzisiejszego parku, miał swoją letnią rezydencję Jan III Sobieski. Przez dzielnicę przejeżdżał także Piotr I Wielki wracając z Gdańska do Moskwy.

XVIII wiek przyniósł dzielnicy zniszczenie podczas oblężenia Gdańska przez wojska rosyjskie. W dzielnicy tej również schronił się Stanisław Leszczyński.

Dzielnica została doszczętnie zniszczona podczas wojen napoleońskich, a potem ludność została zdziesiątkowana przez epidemię cholery. Osada jednak podniosła się ze zniszczeń i ponownie nabrała świetności: Park Oruński o powierzchni 25 ha. (aktualnie 11) był najpiękniejszym ogrodem w Gdańsku (razem z Oliwskim) i był wzmiankowany w Encyklopediach. Na Oruni, w nieistniejącym dziś dworku, mieszkali Schopenhauerowie do 1793 roku, tu także urodził się Artur Schopenhauer. W rozebranym w latach dziewięćdziesiątych XX w. domu przy ul. Trakt Św. Wojciecha 30 (skrzyżowanie z ul. Podmiejską) w 1812 roku nocował Napoleon Bonaparte. Na pamiątkę tego wydarzenia w budynku została ukryta pod podłogą kula armatnia, którą odnaleziono dopiero podczas rozbiórki obiektu.

Orunia została włączona w granice administracyjne miasta w 1933 roku. Należy do okręgu historycznego Niziny.

Orunia do początku lat 70. była połączona linią tramwajową nr 6 z centrum miasta (pętla tramwajowa znajdowała się przy ulicy Gościnnej, na miejscu dawnej zajezdni stoi zaś obecnie sklep Zatoka).

9 lipca 2001 roku wały na kanale Raduni zostały przerwane po ulewnym deszczu, nastąpiła powódź w której Orunia, Lipce, Św. Wojciech zostały dotkliwie zniszczone.

Obecnie jest to zaniedbana dzielnica, wiele budynków po powodzi zostało rozebranych. Problemem staje się przestępczość^[1].

edytuj Transport i komunikacja

Orunia leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 1E75 z drogą wojewódzką nr 221 i przy linii kolejowej Gdańsk-Tczew-Bydgoszcz, na trasie której znajduje się stacja kolejowa Gdańsk Orunia. Połączenie z centrum miasta umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linie nr 113, 151, 189, 205, 207, 209, 232 i B) oraz rzadko kursujące składy SKM.

edytuj Obiekty

• Kościół Jezuicki św. Ignacego
• Kościół św. Jana Bosko z 1823 r. (dawniej kościół protestancki pod wezwaniem św. Jerzego)
• Kuźnia z 1801 r.
• Miejski Dom Kultury Dworek Artura
• Park Oruński
• Park Schopenhauera
• Ceglany zbiornik retencyjny z 1869 r.
• Dworek z XVIIIw na obrzeżach parku oruńskiego (obecne przedszkole)
• dawna karczma "pod kolorowym koziołkiem"
• dawny ratusz (przez wiele lat siedziba komisariatu milicji/policji, obecnie rewir dzielnicowych i sekcja techniki kryminalistycznej policji)
• budynek obecnej szkoły muzycznej (niegdyś karczma "Harmonia", w niej nocował Car Piotr I- założyciel imperium rosyjskiego)
• Willa wdowy Peters (budynek poczty)

Przypisy

edytuj Zobacz też

• Lipce
• Olszynka
• Orunia Górna
• Oruńskie Przedmieście
• Ostróżek
• Stare Szkoty
• Święty Wojciech

edytuj Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi