Nurkowanie.html

Ten artykuł dotyczy przebywania pod wodą. Zobacz też: nurkowanie – manewr lotniczy.

Nurkowanie z użyciem aparatu oddechowego

Nurkowanie – sport polegający na "przebywaniu" pod wodą przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu lub na tzw. zatrzymanym oddechu, w celach rekreacyjnych, sportowych, naukowych, technicznych, ratunkowych lub militarnych. Nurkowanie ze sprzętem (ang. scuba diving) oraz nurkowanie na bezdechu (ang. free diving) jest zaliczane do sportów ekstremalnych.

Nurkowanie na tzw. bezdechu (ang. free diving), polega na zanurzeniu się na pewną głębokość na jednym oddechu po czym powrócenie na powierzchnię. Użycie sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy) znacznie ułatwia poruszanie się pod wodą. Alternatywą jest użycie sprzętu umożliwiającego oddychanie sprężonym powietrzem (lub inną mieszanką gazów), co umożliwia dłuższe przebywanie pod wodą.

edytuj Rodzaje nurkowania

Wyróżnia się następujące rodzaje nurkowania:

snorkeling – oglądanie podwodnego świata podczas unoszenia się na wodzie, z wykorzystaniem sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy). Bardzo popularne np. w Egipcie.
swobodne (freediving) – nurkowanie na wstrzymanym w płucach powietrzu (zatrzymany oddech)
płetwonurkowanie – rekreacyjne do głębokości 40m, dostępne nawet dla dzieci już od 10-12 lat (na znacznie mniejsze głębokości i pod opieką instruktora) bez wyznaczonej górnej granicy wieku, określonej stanem zdrowia kandydata.
techniczne – dekompresyjne, trudne logistycznie, przekraczające limity rekreacyjne (zarówno głębokości i/lub czasu pobytu pod wodą), związane ze zmianami mieszanin oddechowych pod powierzchnią wody, wykonywane z użyciem bardziej skomplikowanych konfiguracji i większej ilości sprzętu, złożonym planowaniu, dla osób o bardzo dobrym stanie zdrowia.
wrakowe – wiążące się z penetracją wnętrza zatopionych wraków
jaskiniowe (podwodna penetracja zalanych korytarzy, sztolni, jaskiń) – nurkowanie bez możliwości wynurzenia się pionowo na powierzchnię, niekoniecznie głęboko, ale niekiedy daleko od wyjścia. Wymaga wielu umiejętności wykraczających poza nurkowanie rekreacyjne.

Hełm nurka klasycznego

komercyjne (zawodowe, prace podwodne) – często saturowane, bardzo trudne nurkowania z użyciem skomplikowanego sprzętu nurkowego, daleko odbiegającego od stosowanego w przypadkach wymienionych powyżej, często z powietrzem lub innym gazem dostarczanym z powierzchni wody ze stacji obsługującej, nadzorujące i zabezpieczającej pracę nurka. Wymagania stawiane kandydatom są bardzo wysokie i dotyczą predyspozycji psychofizycznych i innych umiejętności wykorzystywanych do skomplikowanych prac w nieprzyjaznych, podwodnych warunkach. Do wykonywania takich prac są dopuszczane osoby posiadające ukńczone specjalistyczne kursy i legitymujące się odpowiednimi dokumentami.
saturowane – w którym poziom gazu obojętnego wchłoniętego przez organizm nurka, a pochodzącego z mieszaniny oddechowej, osiąga największą możliwą dla danego ciśnienia zewnętrznego wartość.

edytuj Sprzęt do nurkowania

Nurkowanie (szczególnie niekomercyjne) wymaga używania:

sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy),
butli (jednej lub więcej) ze sprężonym powietrzem (najczęściej) lub innym gazem (np. nitrox, trimix),
automatu oddechowego który redukuje ciśnienie z butli do ciśnienia otoczenia umożliwiając swobodne oddychanie (obecne standardy bezpieczeństwa wymagają posiadania dwóch),
kamizelki wypornościowej (KRW)(ang.BCD) (tzw. jacket) lub skrzydła (odmiana KRW) do regulacji/kontroli pływalności,
skafandra nurkowego mokrego lub suchego w zależności od warunków, głównie temperatury wody, w jakich nurek przebywa oraz czasu nurkowania,
ciężarków ołowianych (tzw. balastu) rekompensujących dodatnią pływalność w/w skafandrów,
komputerów lub tabel nurkowych, głębokościomierza i zegarka do określenia bezpiecznej głębokości, czasu przebywania pod wodą i pozostałego czasu bezdekompresyjnego (nurkowania rekreacyjne) lub określenia dekompresji do wykonania pod wodą (nurkowania pozostałe) zgodnie z planem nurkowania,
manometru do określenia ilości czynnika oddechowego w butli (wyrażonej w barach, psi lub MPa),
oświetlenia w postaci co najmniej jednego źródła światła (latarka nurkowa, lampa HID, lampa LED),
narzędzia tnącego (noża, lub sekatora), służących do m.in: czynności związanych z nurkowaniem jak: podważanie, drobne pomiary (miara na niektórych nożach) lub niekiedy oswobadzania się w przypadku zaplątania w sieci.

Niegdyś, gdy manometry nie były tak dostępne, używano również tzw. urządzenia rezerwy. Urządzenie rezerwy zatrzymywało część powietrza w butli, aby w sytuacji awaryjnej, po pociągnięciu specjalnej dźwigni, można było to powietrze uwolnić. Taka rezerwa starczała zwykle, na powrót na powierzchnię z wykonaniem przystanku bezpieczeństwa.

edytuj Zasady dobrego nurkowania

Zasady dobrego nurkowania - to przede wszystkim zasady bezpiecznego nurkowania, zarówno dla siebie jak i innych nurkujących osób. W przypadku chęci nurkowania "ze sprzętem", tzn. używając zestawu powietrznego, butli, automatu - pozwalających na dłuższe przebywanie pod wodą niż to, na które pozwala nam fizjologia, trzeba pamiętać o:

odbyciu kursu nurkowania z butlą pod okiem instruktora. W przeciwnym razie można narazić się na poważne uszczerbki na zdrowiu i to już nurkując na głębokości, które można spotkać w basenach - tzn. już np. na 4 m. Wiąże się to z tym, że właśnie na pierwszych metrach zanurzenia są największe zmiany objętości danej ilości powietrza (w szczególności powietrza zatrzymanego w płucach).
podczas zanurzania należy pamiętać, aby "wyrównywać ciśnienie" (poprzez np. dmuchnięcie przy zamkniętych ustach i nosie zamkniętym poprzez zaciśnięte na nim palce) w celu wyrównania ciśnienia w naturalnych przestrzeniach powietrznych w ciele ludzkim (głowa, zatoki). Wyrównywanie ciśnienia należy powtarzać możliwie często - częściej niż czujemy ucisk/dyskomfort w uszach. Nieprzestrzeganie tego może spowodować ból, a następnie uraz ucha, aż do pęknięcia błony bębenkowej ucha.
nigdy nie nurkować w pojedynkę. Jest to oczywiście zrozumiałe - ale należy pamiętać, że partner jest potrzebny w wielu sytuacjach - od sprawdzenia sprzętu przed zanurzeniem, weryfikacji danych, jakie podają własne przyrządy pomiarowe aż do sytuacji awaryjnych - gdzie awarii ulega nasz własny sprzęt lub zawiedzie nasz organizm.
przy wynurzaniu należy bezwzględnie pamiętać, aby nie zatrzymywać oddechu. Należy więc oddychać spokojnie i ciągle wydychac powietrze. Jak już wiadomo, przy wynurzaniu zmniejsza się działające na nas ciśnienie. Jest tak również wewnątrz naszych płuc. Wzięcie 3 litrowego oddechu na 20 m powoduje, że na powierzchni byłoby to już 9 litrów - a to już przekracza objętość płuc i co za tym idzie - powoduje urazy a czasami również śmierć.

Jeśli zamierzasz nurkować - udaj się do lekarza na specjalistyczne badania, zrób odpowiedni kurs.
Takie podejście pozwoli uniknąć wielu kłopotów i w pełni pokazać piękno tego sportu.

Flaga A kodu sygnałowego "Mam nurka pod wodą, bądź ostrożny", wywieszana jest na jednostce pływającej

Flaga informująca o położeniu nurka

edytuj Organizacje nurkowe

PADI - (Professional Association of Diving Instructors) - największa na świecie organizacja szkoląca płetwonurków na wszystkich poziomach zaawansowania rekreacyjnego i zawodowego. Standardy nurkowe wyznaczone przez PADI są w większości przyjmowane przez pozostałe znaczące organizacje na świecie.
CMAS - (Confederation Mondiale desActivites Subaquatiques) założona przez Jacques-Yves Cousteau w 1958r. jednego z twórców współczesnego automatu oddechowego, pierwszych filmów spod wody, autora książek. Ze względu na dominację PADI, CMAS (mimo,że jest organizacją światową) ogranicza się do działalności na terenie Europy - W Polsce organizacja ta działa we współpracy z KDP PTTK (Komisja Działalności Podwodnej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego) założonej na mocy ustawy w roku 1956r , Polskim Związkiem Płetwonurkowania (od 1996 roku - Komitet Sportowy, od 2006 - Komitet Techniczny CMAS) i Ligą Obrony Kraju (od 2008 - Komitet Techniczny)
NAUI
SSI
BSAC
TDI
IANTD - Najstarszą federacją prowadzącą szkolenia techniczne jest IANTD utworzone na początku lat 80. w USA przez Dicka Rutkowskiego. Federacja ta od początku promowała korzystanie z mieszanek oddechowych (nitrox, trimix) zamiast sprężonego powietrza. Z tego powodu przez wiele lat była wyklęta przez inne federacje i tak naprawdę popularna stała się w połowie lat 90. Obecnie IANTD jest najpopularniejszą i największą federacją techniczną, choć oferuje także kursy nurkowania rekreacyjnego. W USA programy nurkowania jaskiniowego są kompatybilne z programami federacji czysto jaskiniowych jak NSS-CDS czy NACD. IANTD jest bardzo popularna w USA, Europie, Azji. Folizofią IANTD jest "IANTD believes it is better to be safe, cautious and demanding in training than to have one accident".

IDA
UDI
GUE - Global Underwater Explorers GUE należy do najmłodszych federacji. Jednocześnie jest to federacja bardzo prężnie się rozwijająca. Związana z osobą Jarroda Jablonskiego, GUE oferuje bardzo spójny program oparty o filozofię DIR (Doing it Right) wywodzącą się z systemu Hogarthian. Nurkowie GUE są znani z wielu spektakularnych wypraw nurkowych (Britannic, projekt Wakula). Mimo, że znana na całym świecie, to jeszcza rzadko spotykana.

edytuj Wymagania ogólne

Każdy rodzaj nurkowania wymaga:

określenia stanu zdrowia
odpowiedniego przygotowania, szkolenia, w organizacji zajmującej się szkoleniem nurkowym

Nurkowanie zawsze powinno wykonywać się przynajmniej w parze z innym nurkiem. Jest to wymóg zarówno formalny, jak i wynikający ze zdrowego rozsądku. W nurkowaniu rekreacyjnym nurkowanie z partnerem(-ami) jest obowiązkowe.

Główna zasada bezpieczeństwa nurkowania mówi: planuj każde nurkowanie i nurkuj zgodnie z tym planem - ang."PLAN THE DIVE, DIVE THE PLAN"

edytuj Kluby nurkowe w Polsce

Akademicki Klub Podwodny "Krab" AGH (Kraków) Jeden z najstarszych klubów nurkowych w Polsce, założony został w 1964 r w Krakowie. Szkoli swoich kursantów według zasad nurkowania organizacji CMAS. Jako klub akademicki zrzesza głównie studentów, lecz trzon stanowi wykwalifikowana i doświadczona kadra instruktorów.

edytuj Linki zewnętrzne

Nurkopedia