Palladium (element).html

Als poeder is palladium een goede katalysator en wordt het gebruikt in hydrogenerings- en dehydrogeneringsreacties; ook wordt het gebruikt bij het opwerken van petroleum in raffinaderijen. Als legering wordt het gebruikt in sieraden. Andere toepassingen:

Witgoud is een legering van goud die is ontkleurd door de toevoeging van palladium.
Net als goud kan palladium tot een zeer dunne laag worden geslagen (0,1 µm).
Waterstof diffundeert makkelijk door verhit palladium, een eigenschap die wordt gebruikt om het gas te zuiveren.
Palladium wordt ook gebruikt in de tandheelkunde, in horloges, vliegtuigbougies en in de productie van chirurgische instrumenten en elektrische schakelingen.
In de organische chemie wordt Palladium gebruikt als katalysator voor allerhande koppelingsreacties zoals de Kumada-reactie, Negishi-reactie, Stille reactie, Suzuki-reactie, Hyama reactie, Sonogashira-reactie, Heck-reactie, Wacker-proces en de Buchwald-Hartwig aminering.

bewerk Opmerkelijke eigenschappen

Palladium is een zacht zilverwit metaal dat chemisch gezien op platina lijkt, het reageert niet met zuurstof uit de lucht. Het heeft de laagste dichtheid en het laagste smeltpunt van de metalen uit de platinagroep. Het is zacht en makkelijk bewerkbaar bij verwarming terwijl de hardheid en rigiditeit sterk toenemen bij lagere temperatuur. Palladium reageert sterk met zwavelzuur en salpeterzuur maar het lost slechts langzaam op in zoutzuur.

Het metaal heeft de ongewone eigenschap dat het tot 900 maal zijn eigen volume aan waterstof kan opnemen bij kamertemperatuur, een eigenschap die het zeer geschikt maakt voor industriële hydrogeneringsreacties. Vermoed wordt dat er Pd₂H wordt gevormd, maar dit is tot nu toe speculatie.

Bekende oxidatietoestanden van palladium zijn +2, +3 en +4. Recent zijn palladiumverbindingen gemaakt waar palladium een oxidatiestaat +6 heeft.

bewerk Verschijning

Palladium wordt meestal als ongebonden metaal gewonnen als bijproduct uit koper en nikkelertsen. Ook wordt het in de aardkorst aangetroffen in legeringen met goud en platina. De belangrijkste wingebieden liggen in Rusland (55%; bij Norilsk), Australië, Ethiopië, Brazilië, Canada en de Verenigde Staten.

bewerk Isotopen

Meest stabiele isotopen
Iso	RA (%)	Halveringstijd	VV	VE (MeV)	VP
¹⁰²Pd	1,02	stabiel met 56 neutronen
¹⁰³Pd	syn	16,991 d	EV	0,543	¹⁰³Rh
¹⁰⁴Pd	11,14	stabiel met 58 neutronen
¹⁰⁵Pd	22,33	stabiel met 59 neutronen
¹⁰⁶Pd	27,33	stabiel met 60 neutronen
¹⁰⁷Pd	syn	6,5×10⁶ j	β	1,511	¹⁰⁷Ag
¹⁰⁸Pd	26,46	stabiel met 62 neutronen
¹¹⁰Pd	11,72	stabiel met 64 neutronen

In de natuur worden zes stabiele palladium isotopen aangetroffen. De meest stabiele radio-isotoop is ¹⁰⁷Pd met een halfwaardetijd van enkele miljoenen jaren. De andere radioactieve isotopen hebben halfwaardetijden in de orden van dagen.

bewerk Toxicologie en veiligheid

Palladium zelf is ongevaarlijk, maar palladiumverbindingen moeten als giftig en kankerverwekkend beschouwd worden.

bewerk Externe links

PeriodiekSysteem.com over: Palladium
Lenntech over: Palladium
(en) EnvironmentalChemistry.com over: Palladium
(en) WebElements.com over: Palladium
Palladium munten (de)

Chemische elementen en isotopen
Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa Lijst met elementen: Op naam · Rangschikken naar keuze · Op nummer