De Nieuwe Gids.html

Het tijdschrift De Nieuwe Gids verscheen voor het eerst in 1885 en zou zich ontwikkelen tot de spreekbuis van de literaire Beweging van Tachtig. Maar De Nieuwe Gids was niet alleen een tijdschrift van dichters en schrijvers. Naast de literaire vernieuwing door de Tachtigers hebben beschouwingen over wetenschap, maatschappij en politiek evenzeer het gezicht van het tijdschrift bepaald.

De jonge schrijvers en dichters, die omstreeks 1880 in Amsterdam een letterkundige vereniging oprichtten onder de naam Flanor, waren ontevreden over het toenmalige literaire klimaat. Zij walgden van het gerijmel van de burgerlijke domineedichters waarin godsdienst en huiselijkheid als idealen werden bezongen, en besloten een eigen tijdschrift op te richten. De Nieuwe Gids werd als naam gekozen, om aan te geven dat het oude tijdschrift De Gids voor hen had afgedaan.

De oprichters van De Nieuwe Gids waren:

Frederik van Eeden (1860-1932)
Frank van der Goes (1859-1939)
Willem Kloos (1859-1938)
Willem Paap (1856-1923)
Albert Verwey (1865-1937)

Zij vormden ten tijde van de oprichting de redactie, en waren tevens de eigenaren. De uitgever is W. Versluys te Amsterdam.

Het eerste nummer van De Nieuwe Gids, dat verscheen op 1 oktober 1885, bevatte o.a. een aantal hoofdstukken uit De kleine Johannes door Frederik van Eeden.
Latere nummers uit de eerste jaargangen bevatten veel belangrijke publicaties: De Kleine Johannes werd in zijn geheel opgenomen, verder Willem Kloos' sonnettenreeks Het Boek van Kind en God en het eerste boek van Herman Gorters Mei (februari 1889).
Henriette Roland Holst (toen nog Henriette van der Schalk) debuteerde in 1893 in de 5e aflevering van de 8e jaargang met zes sonnetten.

Al snel kwamen er in de redactie onenigheden over kwesties van artistieke, politieke en ethische aard. Willem Paap verliet al binnen een jaar de redactie. In 1890 gaf ook Verwey er de brui aan. Wel trad Pieter Lodewijk Tak nog toe tot de redactie, maar alles bij elkaar zou De Nieuwe Gids slechts negen jaar bestaan.
Daarna verscheen nog wel een tijdschrift van gelijke naam tot midden in de Tweede Wereldoorlog, maar dat had weinig meer met de oorspronkelijke Nieuwe Gids te maken. Willem Kloos begon deze zogenaamde tweede reeks van De Nieuwe Gids in 1894.

bewerk Literatuur

Bernt Luger, Kees Nieuwenhuijzen en Harry G.M. Prick (samenst.), De beweging van Tachtig, Schrijvers prentenboek 22, Amsterdam 1982.